Makro

w mikroświecie

Niezwykłe portrety

Shutterstock

Historycy sztuki są w tej kwestii zgodni; od kiedy człowiek pierwotny zaczął odczuwać potrzebę tworzenia, figura ludzka stała w centrum jego zainteresowań. Na ścianach słynnej jaskini w Lascaux obok stad byków i jeleni prehistoryczni malarze przedstawili dzielnych, wyposażonych w dzidy i łuki myśliwych. Wykonaną ponad 20 tysięcy lat temu figurkę Wenus z Willendorfu uważa się natomiast za jedno z pierwszych dzieł rzeźbiarskich. Jej wydatny biust i łono świadczą o ogromnym zainteresowaniu ciałem i jego proporcjami. I tak od kilkudziesięciu tysięcy lat człowiek stanowi największe, wciąż niewyczerpane źródło inspiracji. Portret to jeden z najważniejszych motywów w malarstwie, grafice, rzeźbie. Ludzkie twarze, anonimowe bądź dobrze znane z historii, mówią o swojej epoce więcej niż niejedna kronika. Gdzie szukać najpiękniejszych, najbardziej znanych portretów w historii sztuki? Przedstawiamy subiektywny przewodnik po muzeach kryjących skarby sztuki portretowej.


Paryż. Uśmiech tajemniczej nieznajomej, czyli kim właściwie jest Mona Lisa?

"Mona Lisa", arcydzieło pędzla samego Leonarda da Vinci, jest najbardziej znanym a jednocześnie najbardziej tajemniczym dziełem w historii malarstwa. Reprodukowana na tysiącach pocztówek, kubków, t-shirtów stała się ikoną, obrazem, który rozpozna każdy z nas. Ale kto wie, kim jest ta tajemnicza dama? Większość historyków uważa, że Leonardo sportretował żonę bogatego kupca Francesca Giocondo o imieniu Lisa. Jako że mistrz nie wywiązał się z realizacji zlecenia na czas, Giocondo zrezygnował z obrazu. Da Vinci ukończył pracę nad nim już po swoim wyjeździe z Italii do Francji. Nie wszyscy eksperci wierzą jednak w tę wersję wydarzeń. Są i tacy, którzy widzą w nich zakamuflowany pod kobiecym strojem autoportret genialnego twórcy. Co jest prawdą, a co legendą? Na to pytanie na pewno nie odpowie sama Mona Lisa, która nic, tylko tajemniczo uśmiecha się do odwiedzających paryski Luwr turystów z całego świata.

Starożytny Egipt był krajem rządzonym przez mężczyzn. W historii królestwa zdarzyło się jednak dwa razy, że to kobieta kierowała krainą faraonów. Najsłynniejszą egipską królową była oczywiście Kleopatra. Jednak odkryty w początku XX wieku posąg innej pięknej Egipcjanki sprawił, że po wielu wiekach Kleopatra nareszcie zyskała godną rywalkę do tytułu najpiękniejszej. W 1912 roku niemiecki archeolog Ludwig Borchardt wykopał z piasków pustyni popiersie królowej Nefretete, żony faraona Echnatona. Czas ich rządów przyniósł rewolucję religijną i kulturalną. Na krótki okres Egipcjanie odeszli od odwiecznie stosowanego kanonu. Figury ludzkie zyskały na lekkości, proporcje ciała się wysmukliły. Portret Nefretete/b> jest największym arcydziełem tej epoki i od przeszło wieku stanowi kanon starożytnego piękna. By spotkać królową, należy wybrać się do berlińskiego NeuesMuseum, gdzie trafiła dzięki... oszustwu. Do dziś rząd Egiptu stara się, by słynna obywatelka kraju na Nilem wróciła do swojej ojczyzny.
Niedaleko Egiptu, jeszcze dalej w stronę źródeł Nilu, powstało arcydzieło wczesnochrześcijańskiego malarstwa, jedno z najcenniejszych malowideł w polskich kolekcjach. "Święta Anna" to fragment fresku powstałego w VIII wieku n.e. na ścianie katedry w Faras, dużym mieście nubijskiego królestwa, które rozciągało się na południe od Egiptu. Otoczone ze wszystkich stron przez islam, odcięte od kontaktów z Rzymem i Konstantynopolem, wytworzyło ono unikalną kulturę i sztukę. Zasypane na wiele wieków przez piaski pustyni Faras zostało w latach 60. XX wieku ponownie odkryte przez polską misję archeologiczną. Nienaruszone niemal malowidła ścienne zostały pieczołowicie zdjęte ze ścian i przewiezione do Muzeum Archeologicznego w Chartumie i Muzeum Narodowego w Warszawie. Największym skarbem tego niesamowitego zbioru, który trafił do Polski, jest portret świętej Anny dyskretnym gestem nakazującej ciszę. Przed tym niezwykłym dziełem każdy zwiedzający Galerię Faras w MNW stanie bez słowa, kontemplując jego cichą piękność.
Film "Dziewczyna z perłą" przyniósł grającej tytułową rolę Scarlett Johansson ogromną popularność i nominację do najważniejszych nagród filmowych. Jednocześnie produkcja ta przeniosła do świadomości masowego widza obraz, który od wieków znawcy uznawali za arcydzieło. Namalowany około 1664 roku portret młodej służącej stworzony został przez Jana Vermeera. Anonimową modelkę przedstawił w turbanie i prostym kubraczku. To, co jednak najbardziej przykuwa uwagę widza, to perła zwisająca z ucha dziewczyny. Niezwykły kunszt Vermeera sprawia, że widz ma wrażenie obcowania z żywą osobą, która, słysząc swoje imię, odwraca wzrok w naszą stronę. Twarz pięknej nieznajomej nazywanej "Moną Lisą Północy" oglądać można w haskim Mauritshuis.
Gdyby Rembrandt odwiedził kiedyś pracownię Jana Vermeera, mógłby tam spotkać piękną służącą z obrazu "Dziewczyna z perłą". Mieszkał bowiem niedaleko od Delft, bo w Amsterdamie. Już za życia uważany był za jednego z geniuszów malarstwa. Sam Rembrandt również miał o sobie wysokie mniemanie; swoje obrazy podpisywał wyłącznie imieniem (podobnie robili przed nim Rafeael i Leonardo), a jednym z ulubionych motywów był... autoportret. W ciągu długiego życia powstało ich przeszło sto. Dzięki temu niezwykłemu "pamiętnikowi" możemy prześledzić nie tylko zmiany fizyczne na twarzy mistrza, wynikające z upływu czasu, ale także zmiany mód oraz stosunku do własnej osoby. Młodzieńcze autoportrety Rembrandta pełne są dumy i pewności siebie, te ostatnie natomiast świadomości, że nic oprócz sztuki nie trwa wiecznie. Gdzie je zobaczyć? Najwięcej dzieł z tego cyklu zgromadziło Rijksmuseum w Amsterdamie.
Jest chyba tylko jeden malarz, który stworzył więcej autoportretów niż Rembrandt. Mowa tu oczywiście o Andym Warholu, "papieżu" pop art-u. W swojej legendarnej, nowojorskiej "Fabryce", pochodzący ze Słowacji artysta w nieskończoność odbijał na płótnie swój wizerunek. Pojedyncze i zwielokrotnione, czarno-białe i wściekle kolorowe, z czaszką, w okularach słonecznych, w peruce. Warhol uwielbiał eksperymentować z własnym wizerunkiem. Tak samo obchodził się zresztą ze swoimi modelami. Bohaterami jego słynnych serigrafii były ikony kultury popularnej: Marylin Monroe, Elvis Presley czy Jackie Kennedy. Miłośnicy jego twórczości twierdzą, że ten system działał odwrotnie; dopiero, kiedy Andy stworzył czyjś portret, można było z całą pewnością stwierdzić, że on czy ona naprawdę jest ikoną. Największy zbiór jego obrazów znajduje się w nowojorskim MoMA.

Czytaj więcej

Wedding plannerka: para młoda to najważniejszy gość na swoim ślubie
Wedding plannerka: para młoda to najważniejszy gość na swoim ślubie
- W mojej pracy przykładam ogromną rolę do tego, aby współpraca na linii narzeczeni - wedding planner odbywała się w przyjemnej i pełnej zaufania atmo...
Najbardziej znane pamiątki z podróży
Najbardziej znane pamiątki z podróży
Po powrocie z wakacji o miło spędzonych chwilach w odwiedzonym miejscu przypominają nam zakupione tam pamiątki. Jakie są najbardziej popularne souveni...
Najmodniejsze miejsca na ślub
Najmodniejsze miejsca na ślub
Młode pary mają bardzo zróżnicowane pomysły na wybór miejsca własnego ślubu. Jedni chcą ten dzień spędzić kameralnie, wśród malowniczych krajobrazów w...
Najpiękniejsze miejsca na wymarzoną podróż poślubną
Najpiękniejsze miejsca na wymarzoną podróż poślubną
Niezapomniane wspomnienia oraz piękne zdjęcia z podróży poślubnej to pamiątka na całe życie. Warto więc dobrze zastanowić się, gdzie chcemy spędzić sw...
Co siedzi na dachach słynnych budowli
Co siedzi na dachach słynnych budowli
Odwiedzając znane atrakcje turystyczne i podziwiając słynne budowle, często fotografujemy tylko to, co jest na wysokości naszych oczu. A wystarczy lek...
Portrety
Portrety
Historycy sztuki są w tej kwestii zgodni; od kiedy człowiek pierwotny zaczął odczuwać potrzebę tworzenia, figura ludzka stała w centrum jego zainteres...
Najpiękniejsze miejsca stworzone przez naturę
Najpiękniejsze miejsca stworzone przez naturę
Wśród najpiękniejszych miejsc na naszej planecie bez wątpienia na samym początku znajdują się te stworzone przez naturę. Są wśród nich majestatyczne g...
Najpopularniejsze zdjęcia z wakacji - ujęcia, które każdy chce mieć
Najpopularniejsze zdjęcia z wakacji - ujęcia, które każdy chce mieć
Wybierając się w wakacyjną podróż z aparatem chcemy zrobić wyjątkowe zdjęcia, które wzbudzą zachwyt naszej rodziny i znajomych. Marzymy o tym aby uchw...
Zdjęcia tych miejsc zrobisz tylko przez kilka dni w roku
Zdjęcia tych miejsc zrobisz tylko przez kilka dni w roku
Nie wszystkie zdjęcia można zrobić zawsze i wszędzie. Oto kilka miejsc na Ziemi, których wyjątkowy charakter możesz sfotografować przez zaledwie kilka...
Najbardziej niebezpieczne miejsca, które ludzie bez strachu fotografują
Najbardziej niebezpieczne miejsca, które ludzie bez strachu fotografują
Balansują na granicy życia i śmierci. Kochają ryzyko, adrenalinę oraz dobre ujęcia w ekstremalnych sytuacjach i niebezpiecznych miejscach. Szaleni fot...
Polacy, których zdjęcia zdobyły najwyższe nagrody
Polacy, których zdjęcia zdobyły najwyższe nagrody
Każdego roku na całym świecie rozstrzyganych jest kilkadziesiąt konkursów dla fotografów. Jednak jedynie kilka z nich cieszy się estymą, a zdobycie Gr...
Zajrzeć do środka. Wnętrza słynnych atrakcji
Zajrzeć do środka. Wnętrza słynnych atrakcji
Chęć poznania nowych rzeczy bez wątpienia jest siłą napędową turystyki. To ciekawość ludzka pcha nas w całkiem bliskie, a czasami zupełnie odległe mie...
Najpopularniejsze ujęcia z wakacji
Najpopularniejsze ujęcia z wakacji
Na świecie jest wiele kultowych atrakcji, wobec których nie można przejść obojętnie. Na ich widok pośpiesznie wyciągamy aparaty i robimy zdjęcia, by n...
Rady dla początkujących fotografów
Rady dla początkujących fotografów
Fotografia to chyba jedna z najciekawszych dziedzin, którą możemy się zająć. Zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie. Poza tym często hobby przer...
Co powinieneś zabrać do plecaka
Co powinieneś zabrać do plecaka
Jeśli już zaplanowałeś urlop, musisz pomyśleć o spakowaniu torby lub plecaka, który będzie Ci towarzyszył podczas wyjazdu. Jeśli zrobisz to z głową, n...
Pocztówki vs rzeczywistość
Pocztówki vs rzeczywistość
Zdjęcia tych miejsc od lat kuszą turystów - idealne kadry, na których rzadko kiedy widać ludzi, piękna pogoda czy turkus wody podsycają marzenia o raj...
Jak fotografować podczas wakacji?
Jak fotografować podczas wakacji?
Wakacje zbliżają się wielkimi krokami. Urlopowy wyjazd to najlepsza okazja, żeby zrobić zdjęcia, których pozazdroszczą nam znajomi. W dzisiejszym pora...
Miejsca do zdjęć
Miejsca do zdjęć
Wyjeżdżasz na urlop i chcesz przywieźć niesamowite zdjęcia? A może szukasz ciekawych miejsc w swojej okolicy? Sprawdź niezawodne rady i zaskocz znajom...
Krajobrazy, których pozazdroszczą ci znajomi
Krajobrazy, których pozazdroszczą ci znajomi
Z wakacyjnych wyjazdów przywozimy masę zdjęć krajobrazowych. Nic dziwnego, chcemy przecież zachować jak najwięcej wspomnień. Aby zrobić piękne pejzaże...